Je wilt een bepaald rendement uit online acquisitie

Ketensamenwerking nog flinke kluif

Circulair bouwen: think big start small

De titel van het symposium sloeg de spijker op haar kop: ‘Circulair bouwen, think big, start small’.  Het past bij de huidige status van dit fenomeen in de bouw(gerelateerde) sector. Vijf bedrijven lieten op initiatief van TNO in Amsterdam hun licht schijnen over hun grote ambities met circulair bouwen en daar op kleine schaal mee begonnen zijn. Opvallende rode draad door alle presentaties was de nog wat moeizame ketensamenwerking op dit terrein, waardoor circulair bouwen vaak onnodig tijdrovend en kostbaar is. 

Verschillende ketenpartners – aannemers, toeleveranciers, afvalverwerkers en recyclingbedrijven- deelden op het goed bezochte symposium hun visie en ervaringen. Ketenpartners hebben elkaar nodig om een circulaire (bouw)economie van de grond te krijgen. Immers: je kunt als afvalverwerker nog zoveel rest -en sloophout inzamelen, maar als de aannemer de stromen bij de bron niet goed scheidt, dan is daar al de eerste kink in de kabel. Die afstemming en samenwerking verloopt nog niet van een leien dakje, waardoor ketenpartners niet aanhaken of afhaken, zo moesten enkele sprekers erkennen.

Circulariteit broeit in de bouw

De locatie van het symposium, een verzamelplaats van interieur -en exterieurmaterialen en ontmoetingsplek voor architecten en ontwerpers, was goed gekozen: het Broeinest in Amsterdam Noord. Want circulariteit broeit als nooit tevoren in de bouwsector. Een aardige reeks van circulaire bouwproducten heeft de markt bereikt. Het begint bij een droom, zo toonde productinnovator Peter Kuindersma van TNO aan bij de presentatie van de eerste 100% circulaire deur van Nederland. Het aanbod van houten deuren in slooppanden is ruimschoots voldoende, maar de kunst is volgens Kuindersma om de juiste kwaliteit eruit te halen en het sloophout te strippen en ontijzeren van spijkers e.d. “Het ontijzeren bleek één van de grootste uitdagingen. Dat is toch echt specialistisch werk. Een metaaldetector mag dan ook in het proces niet ontbreken. Een andere grote uitdaging was het opzetten  van een efficiënt proces waarin honderden deuren worden verwerkt, aldus Kuindersma.

Kwaliteit hout beoordelen

Afvalinzameling- en recyclingbedrijf GP Groot is naarstig op zoek naar ketenpartners die herbruikbaar hout aanleveren en kunnen bewerken. “Tot dusver hebben we in samenwerking met verschillende partners bijvoorbeeld kozijnen van western red cedar en hardhouten trapleuningen uit een slooppand in Uithoorn ingezameld en verwerkt.  Deze worden opnieuw ingezet als plafondplaat en kozijn in het nieuwbouwproject dat op de locatie van de oude flat wordt gerealiseerd. Maar we willen zeker ook direct bouw- en sloophout van aannemers gaan verwerken. De uitdaging voor de aannemer is om het resthout te beoordelen op kwaliteit en juist te scheiden van ander houtafval”, zegt Eline Beentjes, management trainee bij GP Groot.
Volgens haar reageert de markt enthousiast op circulaire initiatieven, maar de relatief hoge kosten van verwerking en het arbeidsintensieve werk zijn volgens Beentjes nog wel een ding.

Circulaire supply-chain

R&D manager Jasper Klomps van Ubbink, toeleverancier van onder meer dakdoorvoeren en vloerventilatie, vertelde dat intern de circulaire zaken aardig op orde zijn. Echter om een externe circulaire supply chain op te zetten, valt nog niet mee. “Twee jaar geleden zijn we met circulair bouwen begonnen, maar dan merk je in de keten dat de relatief hoge kosten een heikel struikelblok zijn. Gelukkig is men anno 2018 wel enthousiaster geworden om mee te werken.”
In gezamenlijk onderzoek met TNO zet Ubbink Life Cycle Analysis in om inzicht te krijgen waar een lagere milieubelasting van gebruikte kunststof materialen mogelijk is. Door bijvoorbeeld het milieuvervuilende pvc grotendeels te vervangen door PP en een percentage regranulaat te gebruiken. Ubbink past geen kit of lijm toe bij de montage van haar producten om het demonteren zo makkelijk mogelijk te maken.

Circulair kozijn

In de keten kreeg Trebbe hang- en sluitwerkleverancier BUVA en kozijn- en gevelelementenfabrikant Westerveld & Nederlof zover om het ontwerp van een circulair kozijn te onderzoeken. De aannemer met haar roots in Oost Nederland zet in op diverse facetten. “We willen de levensduur van het kozijn verlengen, zoveel mogelijk duurzame materialen toepassen en het materiaalgebruik beperken”, vatte Nico Blaauw, teamleider Techniek en Duurzaamheid van Trebbe, in een notendop samen. Aan de hand van kozijndetails legde hij uit dat wanneer de kozijnen in een diepere negge worden gemonteerd, het kozijnhout minder blootstaat aan weersinvloeden en daarmee minder onderhoud nodig heeft. Trebbe wil circa 20% minder hout verbruiken bij de kozijnproductie. Volgens Blaauw  is het in die situatie mogelijk om later eventueel triple glas er in te plaatsen. Wanneer het circulaire houten kozijn op de markt komt is nog onduidelijk.

Service-concept

Gevelspecialist Alkondor Hengelo benadert het circulair bouwen vanuit een serviceconcept. Volgens circulair gevelspecialist Martijn Veerman ontwikkelde Alkondor circulaire gevelelementen, maar bleek de markt er nog niet klaar voor te zijn. Zonde van alle energie en productiekosten, aldus Veerman. “We moeten eerst die spiraal van laagste prijs doorbreken en functionele circulaire prestaties gaan leveren aan onze opdrachtgevers in plaats van een product.  Die prestaties vatten we in een contract met onze opdrachtgever.”
Veerman noemt als prestatievoorbeelden de hoeveelheid daglicht die een gevel doorlaat of het reguleren van de vochtigheid. Sensoren vormen een hulpmiddel om die prestaties te leveren. “We werken toe naar een modulaire, integrale en demontabele gevel die autonoom ventileert, daglicht reguleert en zon weert. Via een NFC-chip in de pui kunnen we terugzien wanneer een bepaald gevelelement onderhoud nodig heeft. Bovendien kan de gebruiker via de chip de leverancier van het element herleiden. Alle data slaan we op in een BIM voor beheer en onderhoud.”

StoneCycling maakt internationaal indruk met ‘afval-baksteen’

StoneCycling gebruikt restmateriaal van de baksteenstrips- en glasproductie en keramisch sloopmateriaal voor de productie van WasteBasedBricks. Deze circulaire steen is verkrijgbaar in diverse kleuren en texturen en is over de hele wereld in gevels en in winkel -en wooninterieurs toegepast. “Het gaat architecten en opdrachtgevers niet alleen om duurzaam materiaal; het moet er ook mooi uitzien”, luidde de opvallende boodschap van mede-directeur Ward Massa.
Opvallende gevelprojecten in Nederland zijn te bewonderen in een circulaire woonwijk in Buiksloterham en individuele woningen in Rotterdam en Amsterdam.
Momenteel ontwikkelen Massa en zijn compaan Tom van Soest samen met TNO keramische tegels die niet gebakken worden. Dat zorgt voor een flinke energie reductie is in het productieproces.

T: 0623877200 | Sterkerstraat 31 | 7481 JV Haaksbergen|
E: info@rijnbachtextvisual.nl | I: www.rijnbachtextvisual.nl

6 + 13 =

Naar PDF-versie van dit artikel

Project beschrijving

Project:  Artikel

Opdrachtgever: Eisma Media

Vakblad: Aannemer

Meerwaarde: Innovatie circulairbouwen en meerwaarde

Share This